Chênh Lệch Giá Mua Bán và Slippage Được Giải Thích

Tóm tắt

Chênh lệch giá mua bán (bid-ask spread) là sự khác biệt giữa giá thấp nhất mà người bán yêu cầu cho một tài sản và giá cao nhất mà người mua trả. Các tài sản có tính thanh khoản cao như bitcoin có chênh lệch nhỏ hơn so với các tài sản có tính thanh khoản và khối lượng giao dịch thấp hơn.

Slippage xảy ra khi một giao dịch được thực hiện với mức giá trung bình khác với mức giá ban đầu đã yêu cầu. Điều này thường xảy ra khi thực hiện các lệnh thị trường. Nếu không có đủ tính thanh khoản để hoàn thành lệnh của bạn hoặc thị trường đang biến động, giá lệnh cuối cùng có thể thay đổi. Để chống lại slippage với các tài sản có tính thanh khoản thấp, bạn có thể thử chia lệnh của mình thành các phần nhỏ hơn.

Giới thiệu
Khi bạn mua và bán tài sản trên sàn giao dịch tiền điện tử, giá thị trường trực tiếp liên quan đến cung và cầu. Ngoài giá cả, có những yếu tố quan trọng khác cần xem xét như khối lượng giao dịch, tính thanh khoản của thị trường và loại lệnh. Tùy thuộc vào điều kiện thị trường và loại lệnh mà bạn sử dụng, bạn sẽ không luôn nhận được mức giá mong muốn cho một giao dịch.

Có một cuộc thương lượng liên tục giữa người mua và người bán tạo ra chênh lệch giữa hai bên (chênh lệch giá mua bán). Tùy thuộc vào khối lượng tài sản mà bạn muốn giao dịch và sự biến động của nó, bạn cũng có thể gặp phải slippage (còn nhiều điều khác sẽ được đề cập sau đây). Vì vậy, để tránh những bất ngờ, việc có một số kiến thức cơ bản về sổ lệnh của sàn giao dịch sẽ rất có ích.

Chênh Lệch Giá Mua Bán Là Gì?
Chênh lệch giá mua bán là sự khác biệt giữa giá chào mua cao nhất và giá chào bán thấp nhất trong một sổ lệnh. Trong các thị trường truyền thống, chênh lệch này thường do các nhà tạo lập thị trường hoặc nhà cung cấp thanh khoản của môi giới tạo ra. Trong các thị trường tiền điện tử, chênh lệch này là kết quả của sự khác biệt giữa các lệnh giới hạn từ người mua và người bán.

Nếu bạn muốn thực hiện một giao dịch mua theo giá thị trường ngay lập tức, bạn cần chấp nhận giá chào bán thấp nhất từ người bán. Nếu bạn muốn thực hiện một giao dịch bán ngay lập tức, bạn sẽ nhận giá chào mua cao nhất từ người mua. Các tài sản có tính thanh khoản cao hơn (như forex) có chênh lệch giá mua bán hẹp hơn, nghĩa là người mua và người bán có thể thực hiện lệnh của họ mà không gây ra sự thay đổi đáng kể trong giá của tài sản. Điều này là do có một khối lượng lớn các lệnh trong sổ lệnh. Một chênh lệch giá mua bán rộng hơn sẽ có sự biến động giá lớn hơn khi đóng các lệnh có khối lượng lớn.

Nhà Tạo Lập Thị Trường và Chênh Lệch Giá Mua Bán
Khái niệm về tính thanh khoản rất quan trọng đối với các thị trường tài chính. Nếu bạn cố gắng giao dịch trên các thị trường có tính thanh khoản thấp, bạn có thể phải chờ hàng giờ hoặc thậm chí hàng ngày cho đến khi một nhà giao dịch khác khớp lệnh của bạn.

Việc tạo ra tính thanh khoản là rất quan trọng, nhưng không phải tất cả các thị trường đều có đủ tính thanh khoản từ các nhà giao dịch cá nhân. Trong các thị trường truyền thống, chẳng hạn, các nhà môi giới và nhà tạo lập thị trường cung cấp tính thanh khoản để đổi lấy lợi nhuận từ việc chênh lệch giá.

Một nhà tạo lập thị trường có thể tận dụng chênh lệch giá mua bán bằng cách mua và bán một tài sản đồng thời. Bằng cách bán ở mức giá chào bán cao hơn và mua ở mức giá chào mua thấp hơn liên tục, các nhà tạo lập thị trường có thể thu lợi nhuận từ chênh lệch giá như một hình thức chênh lệch giá. Ngay cả một chênh lệch nhỏ cũng có thể mang lại lợi nhuận đáng kể nếu được giao dịch với số lượng lớn trong suốt cả ngày. Các tài sản có nhu cầu cao có chênh lệch nhỏ hơn vì các nhà tạo lập thị trường cạnh tranh và thu hẹp chênh lệch giá.

Ví dụ, một nhà tạo lập thị trường có thể đồng thời đưa ra giá mua BNB là 350 đô la mỗi coin và bán BNB với giá 351 đô la, tạo ra một chênh lệch 1 đô la. Bất kỳ ai muốn giao dịch ngay lập tức trên thị trường sẽ phải đáp ứng các vị thế của họ. Chênh lệch này giờ đây là lợi nhuận chênh lệch thuần túy cho nhà tạo lập thị trường, người bán những gì họ mua và mua những gì họ bán.

Biểu Đồ Độ Sâu và Chênh Lệch Giá Mua Bán
Hãy xem xét một số ví dụ thực tế về tiền điện tử và mối quan hệ giữa khối lượng, tính thanh khoản và chênh lệch giá mua bán.

Tùy chọn [Độ Sâu] cho thấy một cách hình ảnh về sổ lệnh của một tài sản. Bạn có thể thấy số lượng và giá của các lệnh mua ở màu xanh, cùng với số lượng và giá của các lệnh bán ở màu đỏ. Khoảng cách giữa hai khu vực này là chênh lệch giá mua bán, mà bạn có thể tính bằng cách lấy giá chào bán đỏ và trừ giá chào mua xanh từ đó.



Như chúng ta đã đề cập trước đó, có một mối quan hệ ngụ ý giữa tính thanh khoản và chênh lệch giá mua bán nhỏ hơn. Khối lượng giao dịch là một chỉ số thường được sử dụng để đo lường tính thanh khoản, vì vậy chúng ta kỳ vọng sẽ thấy khối lượng giao dịch cao hơn với chênh lệch giá mua bán nhỏ hơn tính theo phần trăm giá của một tài sản. Các loại tiền điện tử, cổ phiếu và tài sản khác có khối lượng giao dịch lớn sẽ có nhiều cạnh tranh hơn giữa các nhà giao dịch muốn tận dụng chênh lệch giá mua bán.

Tỷ Lệ Chênh Lệch Giá Mua Bán
Để so sánh chênh lệch giá mua bán của các loại tiền điện tử hoặc tài sản khác nhau, chúng ta phải đánh giá nó theo tỷ lệ phần trăm. Phép tính rất đơn giản:
( Giá chào bán - Giá chào mua ) / Giá chào bán x 100 = Tỷ lệ chênh lệch giá mua bán 
Hãy lấy BIFI làm ví dụ. Tại thời điểm viết bài, BIFI có giá chào bán là 907 đô la và giá chào mua là 901 đô la. Sự khác biệt này cho chúng ta một chênh lệch giá mua bán là 6 đô la. 6 đô la chia cho 907 đô la, sau đó nhân với 100, sẽ cho chúng ta tỷ lệ chênh lệch giá mua bán khoảng 0,66%.


Bây giờ, giả sử rằng Bitcoin có một chênh lệch giá hỏi - giá chào mua là 3 đô la. Mặc dù chênh lệch này bằng một nửa so với BIFI, nhưng khi chúng ta so sánh chúng theo tỷ lệ phần trăm, chênh lệch giá hỏi - giá chào mua của Bitcoin chỉ là 0,0083%. BIFI cũng có khối lượng giao dịch thấp hơn đáng kể, điều này hỗ trợ lý thuyết của chúng ta rằng các tài sản có tính thanh khoản thấp hơn thường có chênh lệch giá hỏi - giá chào mua lớn hơn.

Chênh lệch hẹp của Bitcoin cho phép chúng ta rút ra một số kết luận. Một tài sản có tỷ lệ chênh lệch giá hỏi - giá chào mua nhỏ hơn có khả năng có tính thanh khoản cao hơn. Nếu bạn muốn thực hiện các lệnh thị trường lớn, thường có ít rủi ro hơn về việc phải trả giá mà bạn không mong đợi.

Slippage là gì?
Slippage là một hiện tượng phổ biến trong các thị trường có sự biến động cao hoặc thanh khoản thấp. Slippage xảy ra khi một giao dịch được thực hiện với giá khác với giá kỳ vọng hoặc yêu cầu.

Ví dụ, giả sử bạn muốn đặt một lệnh mua thị trường lớn ở mức 100 đô la, nhưng thị trường không có đủ thanh khoản để lấp đầy đơn hàng của bạn ở mức giá đó. Kết quả là, bạn sẽ phải lấy các lệnh tiếp theo (trên 100 đô la) cho đến khi lệnh của bạn được lấp đầy hoàn toàn. Điều này sẽ khiến giá trung bình của giao dịch mua của bạn cao hơn 100 đô la, và đó là điều mà chúng ta gọi là slippage.

Nói cách khác, khi bạn tạo một lệnh thị trường, một sàn giao dịch sẽ tự động khớp đơn mua hoặc bán của bạn với các lệnh giới hạn trong sổ lệnh. Sổ lệnh sẽ khớp bạn với giá tốt nhất, nhưng bạn sẽ bắt đầu đi sâu vào chuỗi lệnh nếu không có đủ khối lượng cho giá mong muốn của bạn. Quá trình này dẫn đến việc thị trường lấp đầy lệnh của bạn với các mức giá khác không như mong đợi.

Trong crypto, slippage là một hiện tượng phổ biến trong các nhà tạo lập thị trường tự động và các sàn giao dịch phi tập trung. Slippage có thể lên đến hơn 10% so với giá kỳ vọng đối với các altcoin có tính biến động cao hoặc thanh khoản thấp.

Slippage tích cực
Slippage không nhất thiết có nghĩa là bạn sẽ kết thúc với giá tệ hơn so với kỳ vọng. Slippage tích cực có thể xảy ra nếu giá giảm khi bạn thực hiện lệnh mua hoặc tăng nếu bạn thực hiện lệnh bán. Mặc dù không phổ biến, slippage tích cực có thể xảy ra trong một số thị trường có tính biến động cao.

Tolerate slippage
Một số sàn giao dịch cho phép bạn đặt mức độ chấp nhận slippage một cách thủ công để giới hạn bất kỳ slippage nào bạn có thể trải qua. Bạn sẽ thấy tùy chọn này trong các nhà tạo lập thị trường tự động như PancakeSwap trên BNB Smart Chain và Uniswap của Ethereum.


Mức độ slippage mà bạn đặt có thể ảnh hưởng đến thời gian lệnh của bạn được thực hiện. Nếu bạn đặt mức slippage thấp, lệnh của bạn có thể mất nhiều thời gian để được lấp đầy hoặc không được lấp đầy hoàn toàn. Nếu bạn đặt mức slippage quá cao, một trader hoặc bot khác có thể thấy lệnh đang chờ của bạn và thực hiện front-running.

Trong trường hợp này, front-running xảy ra khi một trader khác đặt mức phí gas cao hơn bạn để mua tài sản trước. Trader front-runner sau đó sẽ thực hiện một giao dịch khác để bán lại tài sản cho bạn với mức giá cao nhất mà bạn sẵn sàng trả dựa trên mức độ chấp nhận slippage của bạn.

Giảm thiểu slippage tiêu cực
Mặc dù bạn không thể luôn tránh khỏi slippage, nhưng có một số chiến lược bạn có thể sử dụng để cố gắng giảm thiểu nó.

Thay vì thực hiện một lệnh lớn, hãy cố gắng chia nhỏ nó thành các khối nhỏ hơn. Theo dõi kỹ sổ lệnh để phân bổ các lệnh của bạn, đảm bảo không đặt các lệnh lớn hơn khối lượng có sẵn.

Nếu bạn đang sử dụng một sàn giao dịch phi tập trung, đừng quên tính đến phí giao dịch. Một số mạng có phí giao dịch khá cao tùy thuộc vào lưu lượng truy cập của blockchain có thể làm mất đi bất kỳ lợi nhuận nào bạn có được từ việc tránh slippage.

Nếu bạn đang giao dịch với các tài sản có tính thanh khoản thấp, chẳng hạn như một pool thanh khoản nhỏ, hoạt động giao dịch của bạn có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá của tài sản. Một giao dịch đơn lẻ có thể gặp một chút slippage, nhưng nhiều giao dịch nhỏ sẽ ảnh hưởng đến giá của khối giao dịch tiếp theo mà bạn thực hiện.

Sử dụng lệnh giới hạn. Những lệnh này đảm bảo bạn nhận được mức giá mà bạn mong muốn hoặc tốt hơn khi giao dịch. Mặc dù bạn hy sinh tốc độ của lệnh thị trường, nhưng bạn có thể chắc chắn rằng bạn sẽ không trải qua bất kỳ slippage tiêu cực nào.

Kết luận
Khi bạn giao dịch tiền điện tử, đừng quên rằng chênh lệch giá hỏi - giá chào mua hoặc slippage có thể thay đổi giá cuối cùng của các giao dịch của bạn. Bạn không thể luôn tránh khỏi chúng, nhưng đáng để xem xét chúng trong quyết định của bạn. Đối với các giao dịch nhỏ, điều này có thể tối thiểu, nhưng hãy nhớ rằng với các lệnh có khối lượng lớn, giá trung bình mỗi đơn vị có thể cao hơn so với kỳ vọng.

Đối với bất kỳ ai đang thử nghiệm với tài chính phi tập trung, việc hiểu slippage là một phần quan trọng của các kiến thức cơ bản về giao dịch. Nếu không có kiến thức cơ bản, bạn có nguy cơ cao mất tiền vì front-running hoặc slippage quá mức.