Hướng dẫn toàn diện về các danh mục NFT

Tóm tắt
NFTs, hay còn gọi là Non-Fungible Tokens, là những tài sản số độc nhất, đại diện cho quyền sở hữu, tính xác thực và nguồn gốc của một món đồ hoặc nội dung cụ thể trên blockchain.
NFTs có thể được phân loại dựa trên các trường hợp sử dụng, tính tương tác, tiêu chuẩn token, giấy phép và quyền lợi.
Các cách phân loại khác bao gồm độ hiếm, mạng blockchain cơ sở, khả năng tương tác và người sáng tạo của chúng.
Không gian NFT đang phát triển nhanh chóng và các trường hợp sử dụng mới đang xuất hiện thường xuyên. Khi sự chấp nhận NFT mở rộng, có thể sẽ có nhiều loại NFT sáng tạo hơn.

NFT Là Gì?
NFT, hay token không thể thay thế, là một tài sản số đặc biệt đại diện cho quyền sở hữu hoặc bằng chứng xác thực của một món đồ hoặc hàng hóa ảo duy nhất. Khác với các loại tiền điện tử như Bitcoin hay Ethereum, có thể thay thế và có giá trị tương đương, mỗi NFT đều là độc nhất.
NFT được tạo ra bằng công nghệ blockchain, chủ yếu trên nền tảng Ethereum. Chúng có thể được mua, bán hoặc trao đổi trên nhiều thị trường khác nhau.

NFT đã trở nên phổ biến trong nhiều lĩnh vực khác nhau, mang đến cho các nhà sáng tạo và nhà sưu tập một cách mới để trao đổi và sở hữu nội dung số. Những tài sản số này bao gồm nhiều danh mục khác nhau, bao gồm nghệ thuật, bất động sản ảo, các vật phẩm trong trò chơi và đồ sưu tầm.

Các Cách Phân Loại NFT Thông Dụng
NFT có thể được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Một số cách phổ biến để phân loại NFT bao gồm:

1. Theo trường hợp sử dụng
Cách phổ biến nhất để phân loại NFT là dựa trên các trường hợp sử dụng của chúng, bao gồm nghệ thuật số, âm nhạc, đồ sưu tầm, trò chơi và bất động sản ảo.

2. Theo tiêu chuẩn token
NFT có thể được phân loại dựa trên tiêu chuẩn token mà chúng được tạo ra, chẳng hạn như ERC-721 hoặc ERC-1155.

3. Theo nền tảng hoặc blockchain
NFT có thể được phân loại dựa trên mạng blockchain cơ sở hoặc thị trường mà NFT được tạo ra hoặc niêm yết trên đó.

4. Theo tính tương tác
NFT có thể được phân loại rộng rãi dựa trên tính tương tác của chúng, từ các đại diện tĩnh đến các đồ sưu tầm số động và tương tác cao.

Các cách phân loại khác bao gồm độ hiếm, khả năng tương tác và người sáng tạo. Hãy cùng xem xét chi tiết một số phương pháp phổ biến để phân loại NFT.

Các Danh Mục NFT Dựa Trên Trường Hợp Sử Dụng
NFT có thể được phân loại thành nhiều danh mục dựa trên các trường hợp sử dụng:

1. Hình đại diện (PFPs)
Xu hướng sử dụng NFT làm hình đại diện bắt đầu nổi lên với sự ra đời của CryptoPunks, được chế tác bởi Larva Labs vào năm 2017. Một bộ sưu tập nổi tiếng khác là Bored Ape Yacht Club (BAYC), đã mở rộng tiện ích của NFT của họ vượt ra ngoài hình đại diện để bao gồm hàng hóa vật lý và tư cách thành viên câu lạc bộ ngoài đời.

2. Nghệ thuật số
Đây là một trong những danh mục phổ biến nhất của NFT. Nó bao gồm các bức tranh số, hình minh họa, hoạt hình và các hình thức nghệ thuật hình ảnh số khác. Các nghệ sĩ có thể token hóa nghệ thuật số của họ, qua đó chứng minh quyền sở hữu. NFT nghệ thuật số cho phép nghệ sĩ kiếm tiền từ công việc của họ theo những cách mới.

3. Âm nhạc
Các nhạc sĩ có thể token hóa âm nhạc, album hoặc thậm chí nội dung độc quyền từ phía sau như những NFT. Điều này cho phép nhạc sĩ bán sản phẩm của họ trực tiếp cho người hâm mộ, cung cấp nội dung độc quyền và kiếm tiền từ các giao dịch bán lại.

4. Vật phẩm trong trò chơi
Vật phẩm trong trò chơi là một trong những hình thức NFT phổ biến nhất trong lĩnh vực trò chơi, bao gồm các tài sản ảo như vũ khí, áo giáp hoặc thiết bị khác có thể được sử dụng trong một trò chơi cụ thể. Ví dụ, Decentraland Wearables cung cấp quần áo hoặc phụ kiện có thể được mặc trong Decentraland, một thế giới ảo dựa trên Ethereum. Những NFT này cho phép người chơi tùy chỉnh nhân vật của họ và nâng cao trải nghiệm trong trò chơi.

5. Bất động sản ảo
Danh mục này bao gồm đất ảo, tài sản và không gian trong các thế giới ảo và metaverse. Người dùng có thể mua, bán và trao đổi bất động sản ảo dưới dạng NFT.

6. Tiện ích
NFT tiện ích liên quan đến nhiều loại dịch vụ và hàng hóa, cả kỹ thuật số và vật lý. Ví dụ, một NFT tiện ích có thể cấp quyền cho người nắm giữ truy cập vào hàng hóa vật lý, công cụ giao dịch đặc biệt, dịch vụ vé, nội dung trực tuyến độc quyền và thành viên. Những khả năng của NFT tiện ích là rất đa dạng và có thể được tùy chỉnh theo sự sáng tạo của người phát hành.

Trong thế giới NFT đang mở rộng nhanh chóng, nhiều NFT có một mức độ tiện ích nào đó có thể dẫn đến những cách sử dụng sáng tạo. Ví dụ, ngành công nghiệp trò chơi có thể hưởng lợi từ NFT tiện ích bằng cách tận dụng các cách mới để kiếm tiền và phân phối nội dung trong trò chơi, trao quyền sở hữu và tính độc quyền cho người chơi.

7. Danh tính
NFT danh tính tập trung vào việc đại diện và xác minh danh tính số duy nhất. Chúng loại bỏ sự phụ thuộc vào các cơ quan trung ương để xác minh danh tính, nâng cao quyền riêng tư của người dùng và cấp cho cá nhân nhiều quyền kiểm soát hơn đối với dữ liệu cá nhân của họ.
Các danh mục NFT khác dựa trên các trường hợp sử dụng bao gồm video và phim, tên miền, thời trang, nhiếp ảnh, văn học và thể thao. Đây không phải là danh sách đầy đủ, vì không gian NFT đang phát triển nhanh chóng và các trường hợp sử dụng mới đang xuất hiện thường xuyên.

Các Danh Mục NFT Dựa Trên Tính Tương Tác
NFT có thể được phân loại dựa trên tính tương tác của chúng, từ các đại diện tĩnh đến các đồ sưu tầm số động và tương tác cao.

1. NFT tĩnh
NFT tĩnh đại diện cho các tài sản số có đặc điểm không thay đổi như hình ảnh, tác phẩm nghệ thuật và đồ sưu tầm. Những tài sản này giữ nguyên hình thức ban đầu trong suốt vòng đời của chúng. Các ví dụ nổi bật bao gồm CryptoPunks.

1. NFT động
NFT động là các tài sản số có các thuộc tính biến đổi hoặc trải qua sự chuyển biến theo thời gian, thường bị ảnh hưởng bởi các yếu tố hoặc nguồn dữ liệu bên ngoài. Các ví dụ bao gồm NFT VRF của Chainlink, tích hợp tính ngẫu nhiên có thể xác minh để cho phép các thuộc tính quy trình, và các sinh vật sưu tầm của World of Ether, có các đặc điểm tiến hóa dựa trên tương tác của người dùng và hệ thống nhân giống động.

3. NFT tương tác
NFT tương tác là các tài sản số được thiết kế để cho phép tương tác trực tiếp với tài sản hoặc các thuộc tính của nó, thường trong các trò chơi hoặc môi trường ảo. Các ví dụ bao gồm các sinh vật sưu tầm của Axie Infinity, có thể chiến đấu và sinh sản trong hệ sinh thái trò chơi, và các lô đất ảo của Decentraland, mà chủ sở hữu có thể phát triển và tùy chỉnh để tạo ra trải nghiệm số nhập vai.

Các Danh Mục NFT Dựa Trên Tiêu Chuẩn Token
NFT có thể được phân loại theo tiêu chuẩn token.

1. ERC-721
ERC-721 là một tiêu chuẩn token Ethereum được áp dụng rộng rãi, được thiết kế đặc biệt để tạo ra NFT. Tiêu chuẩn này cho phép đại diện cho các tài sản số có tính độc đáo, cho phép sở hữu, chuyển nhượng và quản lý an toàn nhiều hình thức tài sản số và tài sản thực trên blockchain Ethereum.
Các ví dụ về NFT ERC-721 bao gồm Cryptokitties, một trò chơi thu thập và nhân giống ảo mà mỗi CryptoKitty đại diện cho một con mèo số với các đặc điểm và hình thức trực quan khác nhau.

2. ERC-1155
ERC-1155 là một tiêu chuẩn token Ethereum được thiết kế để tạo ra cả NFT và token có thể thay thế. Với khả năng hỗ trợ nhiều loại token trong một hợp đồng thông minh, ERC-1155 cho phép quản lý hiệu quả nhiều tài sản số khác nhau. Nó đơn giản hóa các giao dịch và giảm độ phức tạp liên quan đến việc triển khai và quản lý nhiều tiêu chuẩn token.
Các ví dụ về token ERC-1155 bao gồm The Sandbox (SAND), một thế giới ảo nơi người dùng có thể tạo, sở hữu và kiếm tiền từ các tài sản số và trải nghiệm trò chơi.

3. Các blockchain khác
Nhiều blockchain ngoài Ethereum đã xuất hiện với các tiêu chuẩn NFT riêng của chúng để cung cấp các lựa chọn thay thế cho các trường hợp sử dụng sáng tạo hoặc giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng và chi phí.
Một số blockchain phổ biến đáng chú ý bao gồm Flow blockchain, BNB Smart Chain và Polkadot.

Các Danh Mục NFT Dựa Trên Quyền Lợi và Giấy Phép
NFT có thể được nhóm thành một số loại dựa trên quyền lợi và giấy phép.

1. Giấy phép mở
NFT có giấy phép mở cấp cho người nắm giữ quyền và quyền hạn rộng rãi, cho phép họ trưng bày, sao chép, chỉnh sửa hoặc phân phối các tài sản số cơ bản trong nhiều bối cảnh khác nhau. Các tính năng chính bao gồm khả năng tạo ra các tác phẩm phụ, chia sẻ với người khác và tái sử dụng nội dung trên nhiều nền tảng mà không gặp phải những hạn chế hoặc hậu quả pháp lý đáng kể.
Giấy phép mở khuyến khích cách tiếp cận hợp tác và thúc đẩy sự sáng tạo trong hệ sinh thái NFT. Các ví dụ bao gồm CryptoPunks và Bored Ape Yacht Club.

2. Giấy phép đóng
Giấy phép đóng thực thi các giới hạn nghiêm ngặt về việc sử dụng, phân phối và chỉnh sửa NFT. Chúng chủ yếu giữ lại quyền của NFT với người sáng tạo hoặc chủ sở hữu bản quyền ban đầu, ngăn cản việc sao chép trái phép, khai thác thương mại hoặc thay đổi nội dung mà không có sự cho phép rõ ràng.
Giấy phép đóng được thiết kế để bảo vệ tài sản trí tuệ và duy trì quyền kiểm soát độc quyền đối với quyền lợi, phân phối và chỉnh sửa của NFT. Một ví dụ nổi tiếng về dự án NFT có giấy phép đóng là NBA Top Shot của Dapper Labs. Chủ sở hữu bộ sưu tập này chỉ có thể giao dịch trong hệ sinh thái của nền tảng và không thể sử dụng nó cho mục đích thương mại.

3. Giấy phép một phần
NFT có giấy phép một phần cung cấp một cách tiếp cận cân bằng, cấp cho người nắm giữ quyền và quyền sử dụng cụ thể trong khi giữ lại một số quyền độc quyền với người sáng tạo hoặc chủ sở hữu bản quyền ban đầu. Các tính năng chính bao gồm cho phép sử dụng và phân phối hạn chế, cấp phép cho việc khai thác thương mại chọn lọc hoặc cho phép một số loại chỉnh sửa trong khi cấm các loại khác.
Danh mục giấy phép này nhằm đáp ứng các nhu cầu và sở thích khác nhau của cả người sáng tạo và nhà sưu tập, thúc đẩy sự hợp tác mà không làm suy giảm quyền lợi ban đầu.

Kết Luận
NFT đã giới thiệu những ứng dụng đột phá trong nhiều ngành công nghiệp, định nghĩa lại quyền sở hữu và tạo ra giá trị trong kỷ nguyên số. NFT có thể được phân loại dựa trên nhiều yếu tố, chẳng hạn như trường hợp sử dụng, tính tương tác, tiêu chuẩn token và quyền lợi giấy phép.
Các loại NFT khác nhau cung cấp những cách sáng tạo để bảo tồn các biểu hiện sáng tạo và định nghĩa lại quyền sở hữu kỹ thuật số. Tính chất năng động của NFT cho thấy tiềm năng biến đổi của chúng và thể hiện sức mạnh mà chúng sở hữu trong việc định hình thế giới kỹ thuật số.
Tuy nhiên, điều quan trọng là phải nhận ra những rủi ro tiềm tàng và bản chất giai đoạn đầu của công nghệ này. Khi chúng ta tiếp tục khám phá lĩnh vực thú vị của NFT, việc áp dụng một cách tiếp cận cảnh giác và thận trọng sẽ rất quan trọng để khai thác tiềm năng độc đáo của chúng và giảm thiểu các nhược điểm có thể xảy ra.

Tuyên bố và Cảnh báo Rủi ro: Nội dung này được trình bày cho bạn trên cơ sở "như đã nêu" chỉ nhằm mục đích thông tin chung và giáo dục, không có bất kỳ đại diện hoặc bảo đảm nào. Nó không nên được hiểu là lời khuyên tài chính, pháp lý hoặc chuyên môn khác, cũng như không nhằm khuyến nghị việc mua bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể nào. Bạn nên tìm kiếm lời khuyên từ các cố vấn chuyên môn thích hợp. Khi bài viết được đóng góp bởi một bên thứ ba, vui lòng lưu ý rằng những quan điểm đó thuộc về bên đóng góp thứ ba và không nhất thiết phản ánh quan điểm của Global HibtHub Academy.