Giải thích Chiến lược Bình quân giá (Dollar-Cost Averaging - DCA)
Giới thiệu
Giao dịch chủ động (active trading) có thể gây căng thẳng, tốn nhiều thời gian và đôi khi vẫn mang lại kết quả không như mong đợi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều phương pháp đầu tư khác. Giống như nhiều nhà đầu tư, bạn có thể đang tìm kiếm một chiến lược đầu tư ít tốn công sức và thời gian hơn, hoặc đơn giản là một phong cách đầu tư thụ động hơn.
Nhưng nếu bạn muốn đầu tư vào thị trường mà chưa biết nên bắt đầu từ đâu thì sao? Cụ thể hơn, đâu là cách tối ưu để xây dựng một vị thế đầu tư dài hạn? Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về một chiến lược đầu tư có tên là Dollar-Cost Averaging (DCA), hay còn gọi là chiến lược bình quân giá, giúp giảm thiểu một phần rủi ro khi tham gia thị trường.
Dollar-Cost Averaging (DCA) là gì?
Dollar-Cost Averaging (DCA) là một chiến lược đầu tư nhằm giảm tác động của biến động giá khi mua tài sản. Phương pháp này bao gồm việc đầu tư một số tiền cố định vào cùng một tài sản theo các khoảng thời gian đều đặn.
Ý tưởng cốt lõi của DCA là thay vì đầu tư toàn bộ số tiền cùng một lúc, bạn chia nhỏ khoản đầu tư thành nhiều lần mua. Điều này giúp giảm ảnh hưởng của việc mua đúng vào thời điểm giá quá cao. Việc mua định kỳ sẽ giúp làm mượt giá vốn trung bình theo thời gian.
Về lâu dài, chiến lược này giúp giảm tác động tiêu cực nếu bạn vô tình mua vào ở một mức giá không thuận lợi. Hãy cùng tìm hiểu DCA hoạt động như thế nào và vì sao nhiều nhà đầu tư lựa chọn chiến lược này.
Tại sao nên sử dụng Dollar-Cost Averaging?
Lợi ích lớn nhất của DCA là giúp giảm rủi ro khi đầu tư sai thời điểm.
Việc xác định thời điểm hoàn hảo để mua hoặc bán luôn là một trong những thách thức lớn nhất trong đầu tư và giao dịch. Nhiều khi bạn dự đoán đúng xu hướng của thị trường, nhưng lại vào lệnh không đúng thời điểm, khiến toàn bộ giao dịch trở nên kém hiệu quả. DCA giúp giảm thiểu rủi ro này.
Khi chia khoản đầu tư thành nhiều phần nhỏ, kết quả đầu tư thường sẽ tốt hơn so với việc bỏ toàn bộ vốn vào một lần duy nhất. Việc mua vào ở thời điểm không phù hợp rất dễ xảy ra và có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả đầu tư.
Ngoài ra, DCA còn giúp loại bỏ yếu tố cảm xúc trong quá trình ra quyết định. Một khi đã thiết lập kế hoạch DCA, chiến lược sẽ thay bạn đưa ra quyết định đầu tư định kỳ.
Tuy nhiên, DCA không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro. Mục tiêu của chiến lược này chỉ là giúp bạn phân bổ điểm mua hợp lý hơn để giảm thiểu rủi ro do chọn sai thời điểm. DCA cũng không đảm bảo chắc chắn lợi nhuận, vì hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Như đã đề cập, việc dự đoán thời điểm thị trường luôn rất khó khăn. Ngay cả những nhà giao dịch giàu kinh nghiệm cũng không phải lúc nào cũng đọc đúng thị trường. Vì vậy, nếu bạn áp dụng DCA để xây dựng vị thế, bạn cũng nên chuẩn bị kế hoạch thoát lệnh, tức là chiến lược bán tài sản khi đạt mục tiêu.
Nếu đã xác định trước mức giá mục tiêu (hoặc vùng giá mục tiêu), bạn có thể áp dụng nguyên tắc tương tự: chia lượng tài sản thành nhiều phần bằng nhau và bán dần khi giá tiến gần đến mục tiêu. Điều này giúp giảm rủi ro bán quá sớm hoặc quá muộn. Tuy nhiên, cách thực hiện vẫn nên phù hợp với hệ thống giao dịch của riêng bạn.
Một số nhà đầu tư lựa chọn chiến lược Buy and Hold (Mua và nắm giữ), tức là mua tài sản và giữ trong thời gian dài với kỳ vọng giá trị sẽ tiếp tục tăng theo thời gian. Hãy nhìn vào hiệu suất của chỉ số Dow Jones Industrial Average (DJIA) trong hơn một thế kỷ qua.
Hiệu suất của chỉ số Dow Jones Industrial Average (DJIA) kể từ năm 1915
Mặc dù từng trải qua nhiều giai đoạn suy thoái ngắn hạn, DJIA vẫn duy trì xu hướng tăng dài hạn. Mục tiêu của chiến lược Buy and Hold là tham gia thị trường và giữ vị thế đủ lâu để yếu tố thời điểm không còn quá quan trọng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chiến lược này chủ yếu phù hợp với thị trường chứng khoán và có thể không hoàn toàn áp dụng cho thị trường tiền mã hóa, vốn có mức độ biến động cao hơn nhiều. Ngoài ra, hiệu suất của DJIA gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế thực, trong khi các loại tài sản khác có thể có diễn biến rất khác.
Ví dụ về Dollar-Cost Averaging
Hãy cùng xem một ví dụ.
Giả sử bạn có 10.000 USD và cho rằng đây là thời điểm phù hợp để đầu tư vào Bitcoin. Bạn tin rằng giá Bitcoin đang dao động trong một vùng tích lũy thuận lợi và muốn xây dựng vị thế bằng chiến lược DCA.
Bạn có thể chia 10.000 USD thành 100 phần, mỗi phần 100 USD.
Mỗi ngày, bạn mua 100 USD Bitcoin, bất kể giá tăng hay giảm. Bằng cách này, bạn sẽ phân bổ điểm mua trong khoảng 3 tháng.
Bây giờ hãy xem một ví dụ khác để thấy tính linh hoạt của DCA.
Giả sử Bitcoin vừa bước vào một thị trường giá xuống (bear market) và bạn không kỳ vọng sẽ có một chu kỳ tăng giá kéo dài trong ít nhất 2 năm tới. Tuy nhiên, bạn tin rằng thị trường cuối cùng vẫn sẽ phục hồi và muốn chuẩn bị từ sớm.
Liệu bạn có nên áp dụng cùng chiến lược như trên?
Có lẽ là không.
Lần này, thời gian đầu tư dài hơn rất nhiều. Bạn cần chuẩn bị để khoản đầu tư 10.000 USD được phân bổ trong nhiều năm.
Bạn vẫn chia khoản đầu tư thành 100 phần, mỗi phần 100 USD.
Nhưng thay vì mua mỗi ngày, bạn sẽ mua 100 USD Bitcoin mỗi tuần.
Một năm có khoảng 52 tuần, vì vậy toàn bộ kế hoạch sẽ được thực hiện trong chưa đầy hai năm.
Bằng cách này, bạn sẽ dần xây dựng vị thế dài hạn trong suốt giai đoạn thị trường giảm. Khi xu hướng tăng quay trở lại, bạn đã có sẵn lượng tài sản tích lũy, đồng thời cũng giảm bớt rủi ro của việc mua toàn bộ ngay trong thị trường giá xuống.
Tuy nhiên, cần nhớ rằng chiến lược này vẫn tiềm ẩn rủi ro vì bạn đang mua trong xu hướng giảm. Với một số nhà đầu tư, việc chờ đến khi xu hướng giảm kết thúc và được xác nhận rồi mới bắt đầu DCA có thể là lựa chọn an toàn hơn. Mặc dù giá vốn trung bình có thể cao hơn, nhưng đổi lại rủi ro giảm sâu sẽ được hạn chế đáng kể.
Công cụ tính toán Dollar-Cost Averaging
Bạn có thể sử dụng công cụ tính toán DCA dành cho Bitcoin tại dcabtc.com.
Bạn có thể nhập số tiền đầu tư, khoảng thời gian và chu kỳ mua để xem các chiến lược DCA khác nhau sẽ mang lại kết quả như thế nào trong quá khứ.
Đối với Bitcoin, vốn có xu hướng tăng trưởng dài hạn, DCA đã chứng minh là một chiến lược khá hiệu quả qua nhiều giai đoạn.
Ví dụ dưới đây cho thấy nếu bạn chỉ mua 10 USD Bitcoin mỗi tuần trong 5 năm, thì:
- Tổng số tiền đầu tư chỉ khoảng 2.600 USD
- Nhưng đến tháng 4 năm 2020, giá trị số Bitcoin tích lũy đã đạt khoảng 20.000 USD
Hiệu quả của chiến lược mua 10 USD Bitcoin mỗi tuần trong 5 năm. Nguồn: dcabtc.com
Những ý kiến phản đối chiến lược Dollar-Cost Averaging (DCA)
Mặc dù Dollar-Cost Averaging (DCA) có thể là một chiến lược đầu tư hiệu quả, nhưng vẫn có không ít ý kiến trái chiều. Không thể phủ nhận rằng DCA phát huy hiệu quả tốt nhất khi thị trường biến động mạnh. Điều này hoàn toàn hợp lý, bởi mục tiêu của chiến lược này là giảm thiểu tác động của biến động giá cao đối với vị thế đầu tư.
Tuy nhiên, theo một số nhà đầu tư, DCA lại có thể khiến bạn bỏ lỡ một phần lợi nhuận khi thị trường đang trong xu hướng tăng mạnh. Vì sao?
Nếu thị trường duy trì xu hướng tăng (bull market) trong thời gian dài, những nhà đầu tư mua sớm thường sẽ đạt được lợi nhuận cao hơn. Trong trường hợp này, việc chia vốn để mua dần theo thời gian sẽ làm giảm mức lợi nhuận tiềm năng so với việc đầu tư toàn bộ số vốn ngay từ đầu. Nói cách khác, đầu tư một lần (lump sum) có thể mang lại kết quả tốt hơn DCA trong một thị trường tăng giá kéo dài.
Dù vậy, trên thực tế, phần lớn nhà đầu tư không có sẵn một khoản vốn lớn để đầu tư ngay lập tức. Thay vào đó, họ thường tích lũy vốn và đầu tư từng phần theo thời gian. Trong những trường hợp như vậy, Dollar-Cost Averaging vẫn là một chiến lược rất phù hợp.
Kết luận
Dollar-Cost Averaging (DCA) là một chiến lược đầu tư đã được kiểm chứng, giúp nhà đầu tư xây dựng vị thế trên thị trường đồng thời giảm thiểu tác động của biến động giá. Phương pháp này dựa trên việc chia nhỏ số vốn đầu tư và mua tài sản theo những khoảng thời gian cố định.
Lợi ích lớn nhất của DCA là không cần phải cố gắng xác định thời điểm hoàn hảo để tham gia thị trường. Việc "bắt đúng đáy" hay "bán đúng đỉnh" luôn là điều rất khó, vì vậy DCA đặc biệt phù hợp với những nhà đầu tư không muốn phải liên tục theo dõi biến động của thị trường.
Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng DCA có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ một phần lợi nhuận trong các giai đoạn thị trường tăng mạnh. Dẫu vậy, việc đánh đổi một phần lợi nhuận để đổi lấy sự ổn định và giảm rủi ro không phải là điều quá tiêu cực. Đối với nhiều người, Dollar-Cost Averaging vẫn là một chiến lược đầu tư đơn giản, hiệu quả và dễ áp dụng trong dài hạn.